Υπήρχαν κάποιες ξένες σειρές που, όταν έφταναν στην ελληνική τηλεόραση τη δεκαετία του ’80, έμοιαζαν να ανοίγουν ένα παράθυρο προς έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο.
Το «Μυστήριο του Χρυσού Πιθήκου» ήταν σίγουρα μία από αυτές.
Εξωτικά νησιά του Ειρηνικού, υδροπλάνα, χαμένοι θησαυροί, κατάσκοποι, μυστηριώδεις γυναίκες, επικίνδυνες αποστολές και ένας ατρόμητος πιλότος που έμπλεκε συνεχώς σε περιπέτειες. Για τον Έλληνα τηλεθεατή των αρχών της δεκαετίας του ’80, όλα αυτά είχαν κάτι σχεδόν κινηματογραφικό.
Η αμερικανική σειρά Tales of the Gold Monkey έκανε πρεμιέρα στο ABC το 1982 και στην Ελλάδα προβλήθηκε από την ΕΡΤ1 τη σεζόν 1983–1984, μεταγλωττισμένη στα ελληνικά.
Και μπορεί να κράτησε μόλις μία σεζόν, όμως για πολλούς που μεγάλωσαν εκείνη την εποχή ο «Χρυσός Πίθηκος» παραμένει μία από τις χαρακτηριστικές τηλεοπτικές αναμνήσεις των ’80s.
Καλώς ήρθατε στην Μπόρα Γκόρα
Η ιστορία διαδραματίζεται το 1938, λίγο πριν ο κόσμος οδηγηθεί στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Κεντρικός ήρωας είναι ο Τζέικ Κάτερ, τον οποίο υποδύεται ο Stephen Collins. Ο Τζέικ είναι ένας ριψοκίνδυνος πιλότος που έχει εγκατασταθεί στο φανταστικό νησί Μπόρα Γκόρα του Νότιου Ειρηνικού και βγάζει τα προς το ζην πραγματοποιώντας αεροπορικές μεταφορές.
Το αεροπλάνο του όμως δεν ήταν απλώς ένα μέσο μεταφοράς.
Το κόκκινο και λευκό Grumman Goose, γνωστό στη σειρά ως Cutter’s Goose, έγινε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα στοιχεία της σειράς. Για πολλούς θεατές, η εικόνα του υδροπλάνου να πετά πάνω από τα τροπικά νησιά είναι ίσως η πρώτη ανάμνηση που επιστρέφει όταν ακούσουν σήμερα τον τίτλο «Το Μυστήριο του Χρυσού Πιθήκου».
Μαζί με τον Τζέικ βρίσκεται ο μηχανικός και φίλος του Κόρκι, τον οποίο υποδύεται ο Jeff MacKay. Καλοκάγαθος αλλά με σοβαρή αδυναμία στο ποτό, ο Κόρκι συχνά δημιουργεί προβλήματα, αλλά παραμένει ένας από τους πιο πιστούς συντρόφους του Τζέικ.
Αν και υπάρχει κάποιος που πιθανότατα θα διαφωνούσε για το ποιος είναι πραγματικά ο καλύτερός του φίλος.
Ο Τζακ με το Κάλυμμα στο Μάτι
Ένας από τους πιο αξέχαστους χαρακτήρες της σειράς δεν ήταν άνθρωπος.
Ήταν ο Τζακ, ένα μικρό Jack Russell Terrier με κάλυμμα στο ένα μάτι.
Ο Τζακ μπορούσε μάλιστα να «απαντά» στις ερωτήσεις γαβγίζοντας μία ή δύο φορές για «ναι» και «όχι» — αν και πολλές φορές άλλαζε τους κανόνες ανάλογα με το τι τον συνέφερε!
Η ιστορία πίσω από το χαμένο μάτι του ήταν ακόμη πιο παράξενη. Ο Τζακ είχε κάποτε ένα τεχνητό μάτι από οπάλιο, με ζαφείρι στο κέντρο, το οποίο ο Τζέικ είχε χάσει σε μια παρτίδα πόκερ.
Και ο Τζακ φυσικά δεν τον άφηνε ποτέ να το ξεχάσει.
Ήταν ακριβώς αυτού του είδους το χιούμορ που έκανε τη σειρά να ξεχωρίζει από μια συνηθισμένη περιπέτεια.
Κατάσκοποι, Ναζί και Μυστηριώδεις Γυναίκες
Η Μπόρα Γκόρα μπορεί να έμοιαζε με τροπικό παράδεισο, αλλά κάθε άλλο παρά ήσυχο μέρος ήταν.
Στο Monkey Bar, το κέντρο της κοινωνικής ζωής του νησιού, τραγουδά η όμορφη Σάρα Στίκνεϊ Γουάιτ, την οποία υποδύεται η Caitlin O’Heaney.
Μόνο που η Σάρα δεν είναι απλώς τραγουδίστρια.
Στην πραγματικότητα εργάζεται ως πράκτορας των Ηνωμένων Πολιτειών και συχνά εμπλέκει τον Τζέικ σε αποστολές κατασκοπείας.
Ιδιοκτήτης του Monkey Bar και Γάλλος δικαστής της Μπόρα Γκόρα είναι ο «Bon Chance» Louie, ένας από τους πιο χαρακτηριστικούς χαρακτήρες της σειράς. Στο πιλοτικό επεισόδιο τον υποδύθηκε ο Ron Moody, ενώ στη συνέχεια τον ρόλο ανέλαβε ο Roddy McDowall.
Και φυσικά υπάρχουν οι αντίπαλοι.
Ο φαινομενικά ευυπόληπτος αιδεσιμότατος Willie Tenboom κρύβει μια πολύ διαφορετική ταυτότητα, καθώς στην πραγματικότητα είναι Γερμανός κατάσκοπος.
Παράλληλα εμφανίζεται η μυστηριώδης Γιαπωνέζα πριγκίπισσα Κότζι, την οποία υποδύεται η Marta DuBois. Η σχέση της με τον Τζέικ κινείται συνεχώς ανάμεσα στην αντιπαλότητα και την έλξη, ενώ στο πλευρό της βρίσκεται ο αφοσιωμένος σωματοφύλακάς της Τόντο, τον οποίο υποδύεται ο John Fujioka.
Όλα αυτά δημιουργούσαν έναν κόσμο που θύμιζε παλιό κινηματογραφικό σίριαλ περιπέτειας.
Κάθε εβδομάδα μπορούσε να εμφανιστεί ένας νέος θησαυρός, ένας κατάσκοπος, ένας επικίνδυνος επισκέπτης ή μια αποστολή που θα έστελνε το Goose σε κάποιο απομακρυσμένο νησί.
Ήταν Πράγματι μια Τηλεοπτική Απάντηση στον Indiana Jones;
Όταν η σειρά εμφανίστηκε το 1982, η σύγκριση ήταν σχεδόν αναπόφευκτη.
Έναν χρόνο νωρίτερα, το Raiders of the Lost Ark είχε γνωρίσει τεράστια επιτυχία και είχε μετατρέψει τον Indiana Jones σε παγκόσμιο κινηματογραφικό φαινόμενο.
Ξαφνικά εμφανιζόταν στην τηλεόραση μια σειρά γεμάτη εξωτικά μέρη, αρχαίους θησαυρούς, Ναζί, αεροπλάνα και περιπέτειες που διαδραματίζονταν στα τέλη της δεκαετίας του 1930.
Έμοιαζε προφανές.
Μόνο που η πραγματική ιστορία είναι λίγο διαφορετική.
Ο δημιουργός της σειράς Donald P. Bellisario είχε αναπτύξει την ιδέα αρκετά χρόνια πριν από την εμφάνιση του Indiana Jones. Η βασική έμπνευση βρισκόταν περισσότερο στις κλασικές κινηματογραφικές περιπέτειες του παλιού Χόλιγουντ και ιδιαίτερα στην ταινία Only Angels Have Wings του 1939.
Αυτό φαίνεται και στον χαρακτήρα του Τζέικ.
Δεν είναι αρχαιολόγος που ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο αναζητώντας αρχαία αντικείμενα. Είναι πρωτίστως ένας πιλότος που ζει σε μια απομακρυσμένη γωνιά του κόσμου και μεταφέρει ανθρώπους και φορτία, μέχρι που κάποια νέα περιπέτεια έρχεται να τον βρει.
Βέβαια, μετά την τεράστια επιτυχία του Indiana Jones, οι ομοιότητες σίγουρα βοήθησαν το ABC να παρουσιάσει τη σειρά στο κοινό.
Και Πού Ήταν ο Χρυσός Πίθηκος;
Ο ίδιος ο τίτλος της σειράς προέρχεται από την περιπέτεια του πιλοτικού επεισοδίου.
Οι χαρακτήρες αναζητούν ένα τεράστιο μυθικό χρυσό άγαλμα πιθήκου. Τελικά όμως ανακαλύπτουν κάτι αρκετά διαφορετικό και στο Monkey Bar καταλήγει ένας πολύ μικρότερος μπρούτζινος πίθηκος.
Η ειρωνεία είναι ότι οι τηλεθεατές μαθαίνουν κάτι που οι ήρωες δεν γνωρίζουν.
Ο πραγματικός γιγαντιαίος Χρυσός Πίθηκος υπάρχει.
Έχει παραμείνει κρυμμένος για αιώνες κάτω από βλάστηση και συντρίμμια και αποκαλύπτεται μόνο στους θεατές στο τέλος της περιπέτειας.
Μάλιστα, η σειρά αρχικά επρόκειτο να ονομάζεται Tales of the Brass Monkey, όμως ο τίτλος άλλαξε πριν από την προβολή της.
Από τον Magnum στον Χρυσό Πίθηκο και μετά στο Airwolf
Πίσω από τη σειρά βρισκόταν ένας άνθρωπος που θα άφηνε έντονο αποτύπωμα στην αμερικανική τηλεόραση των ’80s και ’90s.
Ο Donald P. Bellisario ήταν ήδη ο δημιουργός του Magnum, P.I. και αργότερα θα δημιουργούσε σειρές όπως το Airwolf, το Quantum Leap και το JAG.
Και όποιος γνωρίζει καλά αυτές τις σειρές μπορεί να εντοπίσει αρκετές συνδέσεις.
Η αγάπη του Bellisario για πιλότους, αεροπλάνα, στρατιωτικές ιστορίες, δυνατές φιλίες και περιπέτειες είναι εμφανής στον «Χρυσό Πίθηκο». Ορισμένοι ηθοποιοί της σειράς εμφανίστηκαν αργότερα και σε άλλες παραγωγές του, ενώ ακόμη και πλάνα με το περίφημο Goose χρησιμοποιήθηκαν ξανά σε άλλες τηλεοπτικές σειρές.
Κατά κάποιον τρόπο, το Tales of the Gold Monkey βρίσκεται ακριβώς στη μέση εκείνου του τηλεοπτικού κόσμου που δημιούργησε ο Bellisario στα ’80s.
Μόνο Μία Σεζόν
Παρά τη φιλόδοξη παραγωγή και το γεγονός ότι η σειρά απέκτησε πιστούς φίλους, το Tales of the Gold Monkey δεν επέστρεψε για δεύτερη σεζόν.
Η παραγωγή μιας σειράς γεμάτης αεροπλάνα, εξωτερικά γυρίσματα, σκηνικά εποχής και περιπέτειες ήταν ακριβή, και η τηλεθέαση δεν ήταν αρκετή για να δικαιολογήσει το κόστος.
Έτσι, η ιστορία ολοκληρώθηκε έπειτα από μία μόνο τηλεοπτική περίοδο.
Αυτό όμως ίσως βοήθησε και στη δημιουργία του μύθου της.
Δεν πρόλαβε να κουράσει το κοινό, ούτε να αλλάξει δραματικά χαρακτήρα. Έμεινε ως μια σύντομη, παράξενη και πολύ χαρακτηριστική τηλεοπτική περιπέτεια των αρχών της δεκαετίας του ’80.
Η Σειρά που Άφησε το Αποτύπωμά της
Παρά τη σύντομη διάρκειά της, η σειρά δεν εξαφανίστηκε εντελώς από την ποπ κουλτούρα.
Οι δημιουργοί του μεταγενέστερου TaleSpin της Disney έχουν αναφέρει το Tales of the Gold Monkey ως μία από τις επιρροές τους. Και πράγματι, η ιδέα ενός ριψοκίνδυνου πιλότου που μεταφέρει φορτία με ένα υδροπλάνο σε έναν εξωτικό κόσμο γεμάτο κινδύνους κάνει τη συγγένεια εύκολα αντιληπτή.
Πολλά χρόνια αργότερα, ακόμη και η σειρά κινουμένων σχεδίων Archer θα απέτινε τον δικό της φόρο τιμής σε αυτόν τον κόσμο με τη σεζόν Danger Island.
Για μια σειρά που έζησε μόνο μία σεζόν, δεν είναι μικρό επίτευγμα.
Ο Χρυσός Πίθηκος στην Ελληνική Τηλεόραση
Για εμάς όμως υπάρχει και κάτι ακόμη που κάνει τη σειρά ξεχωριστή.
Το «Μυστήριο του Χρυσού Πιθήκου» προβλήθηκε στην Ελλάδα από την ΕΡΤ1 τη σεζόν 1983–1984, μεταγλωττισμένο στα ελληνικά.
Σε μια εποχή με ελάχιστα τηλεοπτικά κανάλια και χωρίς streaming, YouTube ή ατελείωτες επιλογές, μια ξένη σειρά μπορούσε πραγματικά να γίνει γεγονός.
Δεν μπορούσες να δεις το επόμενο επεισόδιο όποτε ήθελες.
Έπρεπε να περιμένεις.
Και όταν άρχιζε η σειρά, η τηλεόραση γινόταν για λίγο ένα εισιτήριο για τον Νότιο Ειρηνικό του 1938.
Για τα παιδιά που την παρακολουθούσαν τότε, υπήρχαν όλα όσα χρειαζόταν μια μεγάλη περιπέτεια: αεροπλάνα, εξωτικά νησιά, μυστικοί πράκτορες, θησαυροί και ένας ήρωας που πάντα έβρισκε έναν τρόπο να ξεφύγει από τον κίνδυνο.
Και βέβαια υπήρχε εκείνο το υπέροχο κόκκινο και άσπρο υδροπλάνο.
Σήμερα μπορεί το «Μυστήριο του Χρυσού Πιθήκου» να μην αναφέρεται τόσο συχνά όσο άλλες αμερικανικές σειρές των ’80s. Όμως αρκεί να δείξεις μια φωτογραφία του Τζέικ Κάτερ δίπλα στο Goose σε κάποιον που παρακολουθούσε ελληνική τηλεόραση το 1983.
Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να θυμηθεί αμέσως.
«Τον Χρυσό Πίθηκο! Αυτό το βλέπαμε στην ΕΡΤ!»
Και κάπως έτσι, ένα υδροπλάνο από ένα φανταστικό νησί του Ειρηνικού παραμένει, περισσότερα από σαράντα χρόνια αργότερα, ένα μικρό κομμάτι των τηλεοπτικών μας αναμνήσεων.